اخطار هشدار: فايل پيكر بندي موجود در مسير مقابل قابليت نوشتن برروي خود را دارد: /home/sedanmed/public_html/includes/configure.php. اين موضوع يك خطر امنيتي مهم مي باشد - لطفا اجازه دسترسي اين فايل را به مقدار مناسب تغيير دهيد.
سبد خرید ( 0 )
|
مقایسه ( 0 )
|
پرداخت آنلاین
جستجوی پیشرفته
ورود به سيستم

ورود به حساب کاربری

مشتری جدید هستید؟ ثبت نام کنید

تگ محصولات

زخم پای دیابتی

خلاصه خبر:
بیماری دیابت یک بیماری مزمن است که به دلیل نقص در تولید انسولین یا كاهش اثر انسولين در سوخت و ساز مواد قندي پديد مي ‏آيد. در این بیماران افزایش قند خون منجر به آسیب به ارگان‎های بدن بویژه عروق خونی و اعصاب می‎شود. طبق جدیدترین آمارهای سازمان جهانی بهداشت، نزدیک به 150 میلیون نفر در جهان به دیابت ملیتوس مبتلا هستند که طبق پیشبینی‎ها تا سال 2025 این میزان دو برابر خوهد شد. از میان آسیب‎هایی که دیابت به بیماران تحمیل می‎کند، یکی از جدی‎ترین مشکلات زخم پای دیابتی است که به دلیل اختلالات اعصاب و عروق رخ می‎دهد و گاهی می‎تواند منجر به عفونت، آمپوتاسیون اندام و کاهش طول عمر شود. این عارضه به عنوان پرهزینه ترین عارضه دیابت شناخته شده است.1
     
متن کامل خبر:
 مقدمه بیماری دیابت یک بیماری مزمن است که به دلیل نقص در تولید انسولین یا كاهش اثر انسولين در سوخت و ساز مواد قندي پديد مي ‏آيد. در این بیماران افزایش قند خون منجر به آسیب به ارگان‎های بدن بویژه عروق خونی و اعصاب می‎شود. طبق جدیدترین آمارهای سازمان جهانی بهداشت، نزدیک به 150 میلیون نفر در جهان به دیابت ملیتوس مبتلا هستند که طبق پیشبینی‎ها تا سال 2025 این میزان دو برابر خوهد شد. از میان آسیب‎هایی که دیابت به بیماران تحمیل می‎کند، یکی از جدی‎ترین مشکلات زخم پای دیابتی است که به دلیل اختلالات اعصاب و عروق رخ می‎دهد و گاهی می‎تواند منجر به عفونت، آمپوتاسیون اندام و کاهش طول عمر شود. این عارضه به عنوان پرهزینه ترین عارضه دیابت شناخته شده است.1شیوع و بروز نزدیک به 15% از افراد دیابتی احتمالاً در دوره‎ای از زندگی خود زخم پا را تجربه می‎کنند. زخم‏ پای دیابتی به شدت بر روی کیفیت زندگی بیماران اثر گذاشته و سبب افزایش هزینه‏ های درمانی و هزینه شدن قسمت بزرگی از بودجه های درمانی ملی می‏ شود. در مطالعه‎ای که در سال 2007 توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است میزان هزینه یک زخم دیابتی به طور متوسط 8000-5000 دلار برآورد شده است. از پیامدهای ناخوشایند زخم‌ پای دیابتی آمپوتاسیون عضو است؛ حدود 24-14% بیماران دارای زخم پای دیابتی دچار چنین مشکلی می‏ شوند. دیابت شایعترین علت آمپوتاسیون‎های غیرضربه ای اندام تحتانی می‎باشد. میزان شیوع آمپوتاسیون‎های بیمارستانی با عامل دیابت در کشور 30% گزارش شده است که نسبت به میزان متوسط آمار جهانی به طرز معناداری بالاتر است.2,3بیماران در معرض خطر در موارد زیر احتمال بروز زخم پای دیابت افزایش می‎یابد:
  • نوروپاتی های محیطی
  • خون رسانی ناکافی
  • دفورمیتی‎های پا و داشتن پینه
  • نوروپاتی اتونوم که با خشکی پا همراه است.
  • حرکات مفصلی محدود
  • طولانی بودن مدت ابتلا به دیابت
  • سابقه طولانی سیگار کشیدن
  • عدم کنترل قند خون
  • چاقی
  • آسیب‎های بینایی
  • سابقه زخم دیابتی یا قطع عضو
  • جنس مذکر
  • افزایش سن
  • نژاد (در برخی مناطق مثل خاورمیانه و آمریکا شیوع آن بیشتر است.)
  • کفش و پوشش نامناسب پا
با توجه به این فاکتورها، بیماران با خطر مواجهه با زخم پای دیابتی را به این ترتیب دسته بندی کرده ‎اند:گروه 0 : بیماران مبتلا به دیابت بدون سایر فاکتورهای خطرگروه 1 : بیماران مبتلا به دیابت و نوروپاتیگروه 2 : بیماران با دیابت، نوروپاتی، درگیری های عروقی و دفورمیتی های پاگروه 3 : بیماران با سابقه زخم دیابتی یا قطع عضو 4 علل زخم‌های پای دیابتی زخم‌های پای دیابتی زخم‎های مزمنی هستند که به دنبال 2 عارضه اصلی دیابت ایجاد می‎شوند:1. اختلال عملکرد اعصاب محیطی (نوروپاتی)2. بیماری عروقی محیطی (PVD)%60 از زخم‎های پای دیابتی به طور مشخص نوروپاتیک، 20% به طور مشخص ایسکمیک (PVD) و 20% مختلط (نوروایسکمیک) هستند.نیروهای مکانیکی نیز در ایجاد زخم پای دیابتی نقش دارند. زخم‌های پا با منشاء نوروپاتیکنوروپاتی به عنوان اصلی ترین عارضه دیابت بیش از 40% از افراد دیابتیک را تحت تاثیر قرار می‎دهد. دراختلال عملکرد عصب محیطی در دیابت تمامی اعصاب (حسی، حرکتی و اتونوم) متاثر می‎شوند. نوروپاتی حسیدر نوروپاتي حسي، ايسكمي يا از بين رفتن غلاف ميلين اعصاب موجب تخريب يا مرگ اعصاب مي‏‎شود. این عارضه، با فقدان احساس محافظتی مثل درد، فشار، لرزش، لمس و حس درک حرارت مشخص می‎شود. پای بی حس نسبت به هرگونه ضربه و زخم آسیب پذیرتر است. با تخريب و از بين رفتن اعصاب حسي بيمار، در مناطق عصب‏دهي احساس سوزش، گزگز و مورمور بوجود می‏آید كه معمولا شب‏ها اين مشكل تشديد مي‏‎شود. با كاهش حس، بيمار در معرض آسيب اندام تحتاني قرار مي‏‎گيرد. اختلال حس، باعث مي‏‎شود بيمار تحريكات دردناك و تحريك ناشي از فشار را به خوبي حس نكند؛ اين تحريكات به طور معمول بيمار را از آسيب‏هاي محيطي آگاه مي‏‎كنند. در اين شرايط تمام عوامل محيطي از فرورفتن جسم تيز به داخل اندام گرفته تا پوشيدن كفش تنگ (علت اصلی زخم‌های پا) مي‏‎توانند باعث زخم در پاي بيمار شوند.می توان با بکارگیری تکنیکها و ابزار زیر انواع حس ها را ارزیابی کرد:2حس فشار: تست Semmes-Weinsteinدر این تست با استفاده از یک مونوفیلامنت، حس فشار در بیمار مورد ارزیابی قرار می‎گیرد. مونوفیلانت در یک کاغذ گیر ثابت می‎شود و درمانگر منوفیلامنت را تا خطی که روی آن تعیین شده است در پوست پا فرو می‎کند.محل‏های انجام تست
  • سر استخوان‎های متاتارس‏ در سطح پلانتار پا (حداقل در سه نقطه)
  • انگشت شست/انگشت اول
  • سطوح داخلی و خارجی کف پا در قسمت میانی پا
  • سطح پلانتار پاشنه
  • سطح دورسال قسمت میانی پا
نکات:
  • محل کالوس و زخم در معاینه منوفیلامان حذف می‏‎شود.
  • در هر محل، منوفیلامان باید به مدت 2 ثانیه نگه داشته شود.
  • به منظور ارزیابی مناسب، بیمار باید در اتاقی ساکت و آرام ارزیابی شود.
هیچ مدرک واضحی در خصوص اینکه چه تعداد نقطه با پاسخ منفی (بدون حس) به معنی در معرض خطر بودن پا خواهد بود موجود نیست. برخی منابع حتی یک نقطه با پاسخ منفی را در هر پا نشانگر در معرض خطر بودن پا می‏‎دانند5,6.لمس سطحی: استفاده از پنبه نخی (پشم نخی)حس درد: استفاده از سر سوزنحس لرزش: استفاده از دیاپازون نوروپاتی حرکتیبا از بين رفتن اعصاب حركتي (نوروپاتي حركتي)، ماهيچه ‏هاي اندام به خصوص ماهيچه‏ هاي داخلي کف پا (سطح پلانتار) آتروفي پيدا مي‎كنند؛ آتروفي اين عضلات باعث افتادگي پا و افزایش قوس کف پا (دفورمیتی پا) و الگوهای غیرطبیعی راه رفتن مي‎شود. به عنوان پاسخ طبیعی بدن به فشار مکانیکی موضعی، پینه شکل گرفته و نهایتا شکنندگی‎های پوستی (شقاق‎های پوستی) منجر به پیشرفت زخم می‎گردد. نوروپاتی اتونومیک (خودکار)به دنبال از بين رفتن اعصاب اتونوم (نوروپاتي اتونوم) غدد عرق و سباسه دچار اختلال كاركرد مي‏‎شوند یعنی قابلیت تعریق کاهش می ‏یابد یا از بین‏ می‏ رود و در نتیجه پوست، خشک همراه با ترک و شقاق می شود که منجر به نمایان شدن درم شده و خطر ایجاد زخم و عفونت افزایش می‏ یابد. استفاده از مرطوب کننده‎های پا به صورت روزانه احتمال ایجاد ترک و خشکی را کاهش می‎دهد. پای شارکو (استئو آرتروپاتی نوروپاتیک)یک عارضه نسبتا غیر شایع پا است که تنها در بیمارانی که نوروپاتی دارند روی می‎دهد. به هر حال نیاز است که این عارضه به منظورکاهش ایجاد دفورمیتی‌های بد شکل خیلی زود شناسایی و درمان شود.عامل ایجادکننده پای شارکو ناشناخته است و در 4 مرحله ایجاد می‎شود:1. فاز حاد به وسیله نبض‎های جهنده (bounding pulse)، سیاهرگ‎های متسع شده مشخص می شود. پا گرم، قرمز و متورم است و بیمارتب ندارد (وضعیتی متمایز از عفونت).2. فاز دوم با برداشته شدن مواد معدنی از استخوان‎ها، انحلال و تجزیه، چند تکه‎شدن، شکستگی استخوان‎های کوچک پا مشخص می‎شود و درمفاصل تغییراتی به وجود می‎آید.3. در فاز سوم مشخصه دفورمیتی‎های پای شارکو به صورت کلاب فوت، کلاپس قوس کف پا پیشرفت می کند.4. درفاز چهارم زخم منطقه قوس کف پا پیشرفت می کند.درمان در فازهای ابتدایی شامل عدم تحمل وزن و محدودیت حرکتی است و درفازهای 3 و 4 کفش‎ها و کفی‌های مخصوص به منظور پیشگیری از ایجاد زخم مورد نیاز است. زخم‌های ایسکمیک پابیماری عروقی محیطی (PVD) در بیماران دیابتیک شیوع بیشتری دارد. PVD شامل انسداد یا تنگ شدن عروق خونی ساق پا و یا کلسیفیه شدن شریانی است.اختلال در خونرسانی منجر به مرگ بافتی و زخم پا می‎شود که علی رغم مراقبت مناسب از زخم درمان نمی‎شود. انسداد کامل خونرسانی موضعی منجر به نکروز غیرقابل بازگشت (گانگرن) می‎شود که شایعترین علت قطع عضو است. گانگرن اغلب درانگشتان پا به صورت تغییر رنگ مایل به ارغوانی با حاشیه مشخص بین محل‎هایی که دارای خونرسانی کافی با مناطقی که خون رسانی آنها ناکافی است مشخص می‎شود. درمان زخم ایسکمیک پا شامل بازگرداندن خونرسانی می‎باشد.بررسی PVDروش‎های معمول برای تشخیص PVD عبارتند از:
  • لمس نبض‎های پا
  • اندازه گیری فشار سیستولیک قوزک پا
  • اندازه گیری فشار انگشت (strain gauge method)
  • اندازه گیری‎های فشار اکسیژن ترنسکوتنئوس (درون پوستی)
فشارهای قوزک پا ممکن است به دنبال کلسیفیکاسیون شریانی به طورکاذب بالا باشد. بنابراین درصورت امکان بهتراست از اندازه گیری فشارانگشت (toe pressure) به عنوان روش ارزیابی مکمل استفاده شود.در PVD همراه با نوروپاتی، اندازه گیری فشار انگشت اغلب قابل اعتماد ترین راه برای تعیین بیماری عروقی است. زخم‌های نورو-ایسکمیک پاتعداد کمی از بیماران دیابتیک صرفاً به دلیل زخم‌های ایسکمیک در بیمارستان بستری می‎شوند. بیماری عروقی و نوروپاتی اغلب همزمان اتفاق می‎ افتند.نيروهاي مكانيكینيروهاي مكانيكي كه مي‎‏توانند ايجاد زخم ديابتي كنند شامل نيروهاي فشاري، نيروهاي سايشي و نيروهاي برشي هستند.نيروهاي فشارينوروپاتي حسي ريسك ايجاد زخم ديابتي ناشي از فشار را در بيماران ديابتي به خصوص افراد بي‏تحرك و افرادي كه از صندلي چرخدار استفاده مي‎كنند، افزايش مي‎دهد. بيمار ديابتي با قرار دادن طولاني مدت پاي خود روي تخت يا محل استراحت روي صندلي چرخدار به راحتي دچار زخم اندام تحتاني مي‎‏شود؛ زيرا اختلال حس باعث مي‏ شود بيمار عليرغم باقي ماندن پا در يك وضعيت براي مدت طولاني احساس ناراحتي و درد نكند. همانند ساير زخم‏هاي فشاري، مناطقي كه روي برجستگي‏ هاي استخواني واقع شده‎‏اند، بيشتر در معرض ايجاد زخم هستند. اين مناطق عبارتند از: سر استخوان‏‎هاي متاتارس، انگشت شست و پاشنهنيروهاي برشي و سايشيبا وجود اين كه فشار مهم‏ترين نيروي مكانيكي دخيل در ايجاد زخم پاي ديابتي است، تنها عامل آن نيست. نيروهاي برشي و سايشي نيز مي‎توانند به پا آسيب وارد كنند. كفش نامناسبي كه باعث ساييدگي پا شود نيز به همان نسبت ايجاد آسيب مي‎‏كند. نيروهاي برشي هنگامي وارد عمل مي‎شوند كه پوست مرطوب به يك سطح بچسبد و بي ‏حركت باشد در حالي كه استخوان و بافت زيرين در مقابل آن حركت كنند. براي مثال پوست عرق كرده پا ممكن است به جدار كفش بچسبد در حالي كه بافت‏‎هاي زيرين در مقابل آن حركت مي‏ كنند.عفونت زخمسطح كنترل نشده يا غير قابل كنترل گلوكز خون يا هايپرگليسمي مي ‏تواند نخستين علامت ابتلا به عفونت در بيماران ديابتي باشد. درافراد دیابتیک قابلیت دفاع دربرابر عفونت کاهش یافته در نتیجه عفونت‎های مکرر در زخم‌های پا ایجاد می‏‎شود. زخم‌ها ممکن است با تعداد کمی از علائم کلاسیک عفونت یا بدون آنها ظاهر شوند. زخم عفونی منجر به افزایش قابل توجه خطر آمپوتاسیون می‎شود بنابراین هر زخم پای مشکوک به عفونت باید فورا و به طور موثر درمان شود . 2 تشخیص عفونت زخمبه طوربالینی برمبنای موارد زیر است:ترشحات چرکی (pus)یاحداقل 2 مورد از مشخصه‌ های التهابی زیر باید وجود داشته باشد:
  • قرمزی
  • گرما
  • تورم و سفتی
  • درد یا حساسیت7
علایمی مانند افزایش اندازه محدوده سلولیت بیش از 2 سانتیمتر، آبسه های عمقی، استئومیلیت و گانگرن نیز می تواند نشانه ابتلا به عفونت باشد.4 نشانه‏ های عفونت سطحی و عمقی 10-8 سطحی (موضعی) - بصورت موضعی درمان کنید
  • ترمیم ناپذیر (Non-healing)
  • بافت گرانوله بسیار شکننده
  • بافت گرانوله قرمز روشن
  • افزایش اگزودا
  • بوی بد
  • اسلاف جدید در بستر زخم
براساس ارزیابی زخم می‏‎توان برای درمان عفونت سطحی/موضعی از آنتی‏ میکروبیال موضعی استفاده کرد، هرچند ممکن است که در اینگونه موارد به آنتی ‏بیوتیک سیستمیک نیاز باشد. برای اطلاعات بیشتر و به روز می‏‎توانید به International Consensus on the Diabetic Foot, 2011 مراجعه کنید. عمقی - بصورت سیستمیک درمان کنید
  • درد
  • گسترش به استخوان (افزایش خطر در صورت وجود استئومیلیت)
  • نواحی تخریب شده جدید
  • گرمی
  • اریتم
  • ادم
نشانه ‏های عفونت موضعی و عمقی بصورت بالقوه تهدید کننده عضو و/یا زندگی بیمار می‎‏باشند. این علائم و نشانه ‏های بالینی نیازمند درمان اورژانس می‎باشند.11کنترل عفونت زخمعفونت ارتباط بسیار نزدیکی با آمپوتاسیون دارد به همین دلیل کنترل عفونت مهمترین موضوع در درمان زخم پای دیابتی است. یک مطالعه بر روی 1666 بیمار دیابتی نشان داده است که عفونت پا خطر آمپوتاسیون را تا 155 برابر افزایش می‏‎دهد.برای کنترل عفونت زخم لازم است اقدامات زیر صورت گیرد:
  • بررسی روزانه زخم
  • بستری شدن در بیمارستان بسته به شدت عفونت
  • طیف وسیع آنتی‎بیوتیک‎ها برای دوره زمانی طولانی
  • علامت گذاری محدوده سلولیت با خودکار به منظور بررسی از نظر گسترش عفونت
تفاوت‎های بالینی اصلی بین زخم‌های نوروپاتیک و ایسکمیک پا

زخم نوروپاتیک

زخم ایسکمیک

دفورمیتی های پا

انگشتان چنگکی شکل، charcot foot با قوس زیاد

مشخصا وجود ندارد، انگشتانشان را دراثرآمپوتاسیون از دست می‎دهند

دمای پا

گرم

سرد

رنگ پوست

نرمال یا قرمز

 

رنگ پریده/سرخ، قرمز زمانیکه عضو پایین قرارگرفته؛ رنگ پریده زمانیکه بالا قرارگرفته

وضعیت پوست

خشک

نازک، شکننده، خشک

ناخن های غیرطبیعی

محل زخم

بخش plantar کف پا و انگشتان، بالای برجستگی استخوانی

نوک انگشتان، پاشنه، قسمت پشتی (درسال)، کناره‌های پا

کالوس (پینه)

در نقاط تحمل کننده وزن، عموما ضخیم

معمولا دیده نمی‎شود

ویژگیهای زخم

بدون درد، ظاهر: به شکل دایره، پینه

دردناک، نکروز یا اسلاف. اغلب کوچک ولی عمیق

حس

فقدان یا کاهش حس

نرمال یا افزایش یافته

رفلکس مچ پا*

معمولا فقدان یا کاهش

معمولا وجود دارد

نبضهای پا

اغلب به صورت نبض جهنده وجود دارد. وریدها برجسته و متسع

ممکن است وجود نداشته باشد یا خیلی کم باشد.

* رفلکس مچ پا یا رفلکس تاندون آشیل: با ضربه آرام روی تاندون آشیل عضله ‏های گاستروکنمیوس و سولئوس واقع در پشت ساق پا منقبض شده و پا دچار اکستنشن می‏ شود. طبقه بندی واگنر به منظوردرجه بندی زخم‌های پا بکار می‎رود؛
  • گرید 0: پا درمعرض خطر، بدون وجود زخم
  • گرید 1: زخم سطحی بدون درگیری ساب کوتانئوس
  • گرید 2: زخم عمیق که از لایه ساب کوتانئوس گذشته؛ با درگیری عضله، تاندون یا مفصل بدون درگیری استخوان و ایجاد آبسه. عفونت ممکن است ایجاد شود.
  • گرید 3: زخم عمقی که استخوان را درگیر می کند (استئیت). استئومیلیت یا آبسه ممکن است وجود داشته باشد.
  • گرید 4: گانگرن موضعی و بخشی از انگشتان، جلو پا یا پاشنه
  • گرید 5: گانگرن پیشرفته پا نیازمند آمپوتاسیون
طبقه بندی واگنر اساس طرح درمان را شکل می‎دهد؛بیماران با:
  • گرید 1 و 2 معمولا نیاز به برداشتن پینه، کاهش فشار و مراقبت مناسب از زخم دارند. همچنین در صورت وجود عفونت بستری شدن و درمان پیشرفته و طولانی مدت با آنتی بیوتیک نیاز است.
  • زخم‌های گرید 3 ممکن است نیاز به بستری شدن، دبریدمان جراحی و درمان پیشرونده و طولانی مدت با آنتی بیوتیک به همراه مراقبت مناسب از زخم داشته باشند.
  • گرید 4 ممکن است نیاز به بررسی عروقی به همراه بازگرداندن خونرسانی همراه با قطع عضو داشته باشد.
  • گرید 5 قطع عضو و شاید بازگرداندن خونرسانی مقدم برقطع عضو باشد. درصورتیکه اکسیژن رسانی به قسمت انتهایی عضو قطع شده، مختل شده باشد زخم جراحی در آمپوتاسیون‎های بیشتر ترمیم نخواهد شد.
پیشگیری از زخم پای دیابتیک پیشگیری کلمه کلیدی در درمان زخم پای دیابتیک است. تیمی از تخصص‎های مختلف برای پیشگیری موثرلازم است.پیشگیری شامل:
  • کنترل مناسب فشارخون و متابولیسم
  • بررسی منظم پا و کفش
  • شناسایی بیماران در معرض خطر
  • آموزش به بیمار، خانواده و افراد متخصص
  • مراقبت از بیماری‎های پا
  • استفاده از کفش مناسب
  • کاهش فشار، برداشتن فشار
حدود 80% از تمامی زخم‌های نوروپاتیک پا به وسیله آموزش، مراقبت از پا و کفش‎های محافظ قابل پیشگیری اند. آموزش به بیماران دیابتیتمامی دیابتی‎ها باید در خصوص چگونگی به حداقل رساندن احتمال مشکلات پا و همچنین اقدامات لازم درصورت ایجاد زخم آموزش ببینند. هدف آموزش قادر ساختن بیمار در زمینه مراقبت از پایشان می‎باشد. آموزش باید ساده، مرتبط با موضوع، جامع و مکرر و حاوی مطالب زیر باشد.
  • مراقبت از زخم و جلوگيري از ايجاد آن
  • اهميت كنترل مناسب قند خون
  • تغذيه مناسب
  • روش‏‎هاي پيشگيري از زخم شامل معاينات روزمره، شست ‏و شوي صحيح پا، روش‏هاي نگهداري از پا و نحوه مراقبت از ناخن‏‎ها
پاهای بیماران دیابتی باید توسط خودشان، یا یکی از اعضای خانواده و یا کسی که از ایشان مراقبت می‏‎کند بطور مرتب معاینه شوند؛ این معاینه روزانه، پایه و اساس پیشگیری از ایجاد زخم پای دیابتی است. تمامی زخم‏ها و جراحات باید بسیار جدی و مهم در نظر گرفته شوند.تمیز کردن پوست به طور مرتب و به نرمی و با استفاده از آب حاوی صابون (soapy water) و استفاده از مرطوب کننده‏‎ها بدنبال شستشو، به سالم نگه‎داشتن پوست و مقاومت بیشتر در برابر ترک پوست و زخم کمک زیادی می‏‎کند.روند ترمیم آسیب‎‏ها و عفونت‏‎های خفیف پا مانند بریدگی‏‎ها، خراش‏‎ها، تاول‏‎ها و تینه‎آ پدیس (پای ورزشکاران) ممکن است با درمان‏‎های خانگی دچار اختلال شده و شرایط بطور ناخواسته بدتر شود. به بیماران بایستی یادآوری شود که از قرار دادن پا در آب داغ و زیر کیسه آب جوش خودداری کنند و از محلول‏‎های شستشوی قوی مانند هیدروژن پراکساید، یدین و مواد خشک کننده نیز استفاده نکنند. زخم‏های کوچک باید به نرمی تمیز شده و با آنتی ‎سپتیک موضعی درمان شوند. به علاوه هر زخم کوچکی که به سرعت بهبود نمی‎یابد باید توسط پزشک بررسی شود.
  • ورزش
  • انتخاب جوراب و كفش مناسب
جوراب مناسبجوراب نخي سفيد رنگ مناسب‎ترين انتخاب براي بيمار ديابتي است. جوراب‏هاي نخي رطوبت پا را جذب مي‏‎كنند و به جريان هوا اجازه نفوذ به داخل را مي‏‎دهند. جوراب‏‎هاي سفيد به طور واضح خون و ترشحات ناشي از زخم‏‎ها يا آسيب‎هاي احتمالي را نشان مي‎دهند. جدا از جنس و رنگ، جوراب‏‎هايي براي پاي ديابتي مناسبند كه بدون درز باشند و روي برجستگي‏‎هاي استخواني فشار وارد نكنند و كش تنگي نداشته باشند. جوراب‏‎هاي ضخيم‏تر كه داراي پد نرم داخلي هستند، مي‎توانند تا حدي نيروهاي سايشي و برشي را كاهش دهند1. کفش مناسبکفش نامتناسب یا تنگ دلیل اصلی زخم پاست.بیشتر دیابتی‎ها می‎توانند با اطمینان از موارد زیر کفشهایشان را تهیه کنند:
  • عمق، طول و عرض کفش‎ها به طور صحیح در نظر گرفته شود. کفش نباید تنگ یا گشاد باشد2 .
  • برای ارزیابی اندازه مناسب کفش می‎توان از تست Forefoot استفاده کرد. در این روش،ابتدا از بیمار بخواهید که کفش‎های خود را در آورد و هر دو پا را بر روی قطعه‎ای از کاغذ قرار دهد. سپس، نقشه پاها را بر روی کاغذ بکشید. در آخر، کفش‎ها را بر روی نقشه پاها قرار دهید. در صورتیکه خطوط با گذاشتن کفش‎ها باز هم مشخص بود نشان می‎دهد کفش‎ها تنگ می‎باشند.4
  • قابلیت محکم کردن کفش (بند کفش، بند چرمی)
  • داشتن کفی ‏های ضربه گیر (از پوشیدن کفشهایی با کفی چرمی باید خودداری کرد)
  • داشتن رویه‌ های چرمی
  • اجتناب از ایجاد درز و شکاف در اطراف انگشتان
  • کنترل کفش‎ها از نظر شکاف‎ها یا سایر نواحی که پوشش نابجایی را قبل از هر بار پوشیدن ایجاد می‎کنند.
  • استفاده از کفش با تهویه مناسب برای کاهش احتمال خیس خوردگی
درمان زخم‌های پای دیابتی از آنجا که معمولا زخم پای دیابتی با مجموعه‎ای از اختلالات توام است، کنترل و درمان آن به صورت گروهی می‎باشد. یک گروه درمانی ایده آل باید شامل جراح ارتوپدی، جراح عروق، متخصص بیماری های عفونی، متخصص غدد یا پزشک خانواده یا پزشک عمومی، تکنسین ارتوپدی، پرستار آموزش دیده زخم و آموزش دهنده دیابت باشد.
  • در نظر گرفتن بیمار به عنوان عضوی از تیم درمان نتایج مراقبت از وی را بهبود می‏ بخشد.
اقدامات لازم شامل موارد زیر است:
  • دبریدمان
  • شستشوی زخم
  • کنترل عفونت
  • پوشاندن زخم با پانسمانی که محیط مرطوب را درسطح مشترک زخم/پانسمان حفظ کند.
  • انتخاب پانسمانی که اگزودا را به منظورجلوگیری ازلیچ افتادن کنترل کند.
  • اکسیژن رسانی کافی به زخم
  • برداشتن فشار به صورت مقتضی
دبریدماندبریدمان شارپ یک استاندارد طلایی است و اجزاء ناسالم را به وسیله تحریک بستر زخم با ایجاد یک جراحت حاد در زخم پاک می‎کند. در صورت وجود استئومیلیت٬ آبسه عمیق یا انتشار عفونت موثرترین دبریدمان یعنی دبریدمان جراحی مورد نیاز است. دبریدمان با تیغ را میتوان در صورتی که بیمار کاندید مناسبی برای بردن به اتاق عمل نباشد یا جراحی ضرورتی نداشته باشد در کنار بستر بیمار انجام داد. میتوان از آنزیم‎های پروتئولیتیک برای تسریع این روند مابین جلسه‎های دبریدمان جراحی استفاده کرد. پانسمان زخم‌های پای دیابتیکپانسمان‎ها باید:
  • در فضای داخل کفش به خوبی جا گیرد و فضای بیشتری را نباید اشغال کند.
  • قابلیت جذب مقدار زیادی اگزودا را بدون انسداد و ممانعت از درناژ داشته باشد. اگر راه درناژ مسدود شود زخم‎های پای دیابتی به سرعت بدتر می‎شوند.
  • بدون آسیب رساندن به پوست اطراف زخم باید برای بررسی بیشتر به راحتی برداشته شود.
  • باید از ترومای بیشتر پیشگیری کنند و خطرعفونت را کاهش دهند.
نکته:استفاده از پانسمان‏های نگهدارنده رطوبت در زخم‏های ایسکمیک و/یا دارای گانگرن خشک می‎تواند سبب ایجاد عفونت تهدید کننده جدی عضو یا حیات بیمار شود. پانسمان آنتی باکتریال برای زخم‌ پای دیابتیدرمان انتخابی برای برخی از زخم‌های دیابتیک پا درمان آنتی باکتریال توسط پانسمان‎های حاوی مواد آنتی باکتریال است.پانسمان‎های آنتی باکتریال نیز برای درمان زخم‌های عفونی درکنار درمان آنتی بیوتیک سیستمیک می‎تواند استفاده شود.در ارتباط با افزایش مقاومت باکتریال به آنتی بیوتیک‎ها، استفاده از آنها باید به زمانهایی که واقعا مورد نیاز است محدود شود. بنابراین مواد آنتی باکتریالی همچون نقره و ید به طور فزاینده بکار می روند. ماده آنتی باکتریال آهسته رهشداشتن شرایط زیر برای پانسمان آنتی باکتریال مهم است: مطمئن باشید که فعالیت آنتی باکتریال درطول دوره استفاده از آن باقی می ‏ماند. خطر سمیت بافتی و سلولی را کاهش دهد. باید قادر باشد اگزودا را کنترل کند و بافت نکروز را بردارد. کاهش فشار- برداشتن بارکلید پیشگیری موفقیت آمیز از زخم و درمان آن برداشتن یا توزیع متناسب فشار است.این مساله می‎تواند با روش‎های مختلفی همچون موارد زیر صورت گیرد:
  • Clinical padding
  • کفش‎ها و کفی‎های مخصوص
  • پوتین‎های فایبرگلس
  • قالب‎های تمام تماسی پا
  • گچ‏‎های زیرزانو
  • قالب‎های تجاری موجود
  • عصاها و چوب‎های زیربغل و ویلچیرها
  • اقدامات جراحی2
منابع
World Health Organization. The world Health Report 2014: Diabetes. Geneva: World Health Organization; 2014. Lippincott Williams & Wilkins. Wound Care Made Incredibly Easy. 2th ed. 2007. Larijani, B, Hasani Ranjbar, S. Overview of diabetic foot; novel treatments in diabetic foot ulcer. DARU. 2008; 16(1): 1-6. Bryant RA, Nix DP. Acute & Chronic Wounds. 4th ed. St. Louis: Missouri; 2012. Baker N, Murali-Krishnan S,Rayman G. A user’s guide t foot screening. Part 1: Peripheral neuropathy. The Diabetic Foot Journal. 2005; 8(1): 28–37. Browne AC1, Sibbald RG. The diabetic neuropathic ulcer: an overview.Ostomy Wound Manage. 1999 Jan; 45(1): 6-20 Infectious Disease Society of America (IDSA). 2012 Infectious Diseases Society of America clinical practice guideline for the diagnosis and treatment of diabetic foot infections. 2012. Edmonds ME, Foster AVM, Sanders LJ. A Practical Manual of Diabetic Foot Care. Oxford; 2004. Sibbald RG1, Orsted H, Schultz GS, Coutts P, Keast D; International Wound Bed Preparation Advisory Board; Canadian Chronic Wound Advisory Board. Preparing the wound bed 2003: focus on infection and inflammation. Ostomy Wound Manage. 2003; 49(11): 24-51. Scanlon E,Karlsmark T,Leaper D, Carter K,Poulsen P,Hart-Hansen K, et al. Cost-effective faster wound healing with a sustained silver-releasing foam dressing in delayed healing leg ulcers – a health-economic analysis. International Wound Journal. 2005 June 2(2); 150–160. Registered nurses’ association of Ontario. Assessment and management of foot ulcer for people with diabetes. Toronto: Canada; 2005.
     
آمار مربوط به این مطلب:
تعداد بازدید:2805
     
نظرات
در این رابطه هیچ نظری توسط کاربران نوشته نشده است
     
بازگشت